Τα σύκα, καρπός της κοινής συκιάς (Ficus carica), είναι ένα δέντρο που αναπτύσσεται φυσικά σε πολλές περιοχές της Μεσογείου.
Στην Ελλάδα, το πιο γνωστό είναι το σύκο της Κύμης, το οποίο ξεχωρίζει για την υπέροχη γεύση του και την υψηλή διατροφική του αξία. Τα σύκο Κύμης έχουν αναγνωριστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως προϊόν Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (Π.Ο.Π.).
Σύκα τα μοναδικά
Τα σύκα είναι ένας μοναδικός καρπός με ιδιαίτερο σχήμα και υφή.
Το σχήμα τους είναι στρογγυλό με αμβλεία μύτη και επίπεδη βάση και μοιάζουν με μικρή σακούλα. Αν κάνουμε μια κάθετη τομή του πριν αρχίσει να ωριμάζει ένα σύκο. μοιάζει με το τραπουλόχαρτο με το σχήμα μπαστούνι.
Αρχικά είναι πράσινο και καθώς ωριμάζει, γίνεται βιολετί (λουμπάρδικο σύκο) ή καφεπράσινο (άσπρο σύκο) και στη συνέχεια ζαρώνει. Το λουμπάρδικο σύκο ωριμάζει τον Αύγουστο, περίπου ένα μήνα μετά το άσπρο σύκο.
Ο καρπός του έχει κοκκινωπή απόχρωση και περιέχει πολλά κουκούτσια που συγκρατούνται με ίνες, παρόμοια με τη ντομάτα, αλλά είναι πιο ινώδες και αδιαφανές.
Ένας καρπός με μακρά ιστορία
Το σύκαο έχουν μακρά ιστορία και σημασία στην ανθρώπινη διατροφή.
Αποτέλεσαν σημαντικό μέρος της διατροφής στην αρχαία Ελλάδα, και ήταν ο τρίτος σε σπουδαιότητα καρπός μετά την ελιά και το σταφύλι.
Τα σύκα στην αρχαία Ελλάδα
Οι αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν τα σύκα ως μία από τις πολύτιμες τροφές. Η σημασία τους ήταν τόσο μεγάλη που θεσπίστηκαν νόμοι που απαγόρευαν την εξαγωγή των καλύτερων ποικιλιών συκών.
Μυθολογία
Σύμφωνα με τον μύθο, η μητέρα του Τιτάνα Συκέα τον μεταμόρφωσε σε δέντρο για να τον προστατέψει από την οργή του Δία. Έτσι, το σύκο πήρε το όνομά του από αυτόν τον Τιτάνα.
Ιατρική χρήση
Τα σύκα χρησιμοποιούνταν από την αρχαιότητα ως μαλακτικά, καθαρτικά και για τη θεραπεία στηθικών νοσημάτων και πόνων του λαιμού. Οι αρχαίοι γιατροί τα εκτιμούσαν πολύ και τα χρησιμοποιούσαν σε πολλές συνταγές.
Σύκα και θρεπτική αξία
Το σύκο είναι πολύ θρεπτικό φρούτο και μπορεί να αποτελέσει μέρος της καθημερινής διατροφής. Ανεξάρτητα αν τα προτιμάτε φρέσκο ή αποξηραμένο, έχουν πολλά οφέλη για την υγεία:
- Υψηλή περιεκτικότητα σε διατροφικές ίνες: Τα σύκα περιέχουν διαλυτές και αδιάλυτες φυτικές ίνες, που βοηθούν στην καλή λειτουργία του πεπτικού συστήματος και αντιμετωπίζουν τη δυσκοιλιότητα.
- Αντιοξειδωτικές ιδιότητες: Τα σύκα περιέχουν φυτικά συστατικά που βοηθούν στην προστασία των κυττάρων από την οξείδωση και τη φλεγμονή.
- Ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης: Είναι πλούσια σε κάλιο, το οποίο συμβάλλει στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και ενισχύει την υγεία των συνδέσμων.
- Καλύτερη επιδερμίδα: Οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες των σύκων μπορούν να βοηθήσουν στην υγεία του δέρματος, ειδικά σε άτομα με αλλεργική δερματίτιδα.
- Γερά οστά: Τα σύκα περιέχουν μαγνήσιο, το οποίο είναι σημαντικό για την υγεία των οστών.
Θερμιδική αξία του σύκου
Τα σύκα είναι υγιεινά και θρεπτικά φρούτα. Ένα μεσαίο (100γραμμάρια) φρέσκο σύκο περιέχει περίπου:
| Θερμίδες | 46 |
| Πρωτεΐνη | 1,3 γραμμάρια |
| Λίπος | 0,3 γραμμάρια |
| Υδατάνθρακες | 9,5 γραμμάρια |
| Ίνες | 2,3γραμμάρια |
| Χαλκός | 3% της μέσης ημερήσιας ανάγκης (ΜΗΑ) |
| Μαγνήσιο | 2% της ΜΗΑ |
| Κάλιο | 2% της ΜΗΑ |
| Ριβοφλαβίνη | 2% της ΜΗΑ |
| Θιαμίνη | 2% της ΜΗΑ |
| Βιταμίνη Β6 | 3% της ΜΗΑ |
| Βιταμίνη Κ: | % της ΜΗΑ |
Τα σύκα περιέχουν θερμίδες από τα φυσικά τους σάκχαρα, αλλά αν τρώτε λίγα σύκα κάθε φορά, τότε δεν θα έχετε πρόβλημα.
Τα αποξηραμένα σύκα περιέχουν μεγάλη ποσότητα ζάχαρης και είναι θερμιδικά πλούσια, καθώς η διαδικασία αποξήρανσης συμπυκνώνει τα σάκχαρα που περιέχουν τα φρούτα.
Επιπλέον, τα σύκα περιέχουν μικρές ποσότητες από διάφορα θρεπτικά συστατικά, αλλά είναι ιδιαίτερα πλούσια σε χαλκό και βιταμίνη Β6. Τα μέταλλα και τα ιχνοστοιχεία που βρίσκονται στα σύκα περιλαμβάνουν κάλιο, ασβέστιο, φώσφορο, σίδηρο και ψευδάργυρο . Επιπλέον, τα σύκα περιέχουν, μεταξύ άλλων, βιταμίνη Β1.
Ο χαλκός και η βιταμίνη Β6 που περιέχονται στα σύκα είναι πολύτιμα για την υγεία.
Ο χαλκός βοηθά στην παραγωγή ενέργειας, την ανάπτυξη νέων κυττάρων και την υγεία του νευρικού συστήματος.
Η Βιταμίνη Β6 είναι απαραίτητη για τον μεταβολισμό των πρωτεϊνών και την παραγωγή νευροδιαβιβαστών, που βοηθούν στη ρύθμιση της διάθεσης και του ύπνου. Είναι ενδιαφέρον πώς αυτά τα μικρά φρούτα μπορούν να προσφέρουν τόσα πολλά στη διατροφή μας!
Σύκα και παρενέργειες
Τα σύκα είναι υγιεινά και θρεπτικά φρούτα, αλλά όπως και με οποιοδήποτε φρούτο, υπάρχουν κάποια πράγματα που πρέπει να λάβετε υπόψη σας:
Διάρροια
Δεδομένου ότι τα σύκα έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, η κατανάλωση πολλών σύκων – ειδικά αποξηραμένων – μπορεί να προκαλέσει διάρροια. Στα άτομα με σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου (IBS), οι πολλές φυτικές ίνες μπορεί να προκαλέσουν φούσκωμα, αέρια, κοιλιακό άλγος ή διάρροια.
Προσοχή σε ορισμένες καταστάσεις
Άτομα που έχουν προβλήματα στα νεφρά ή στη χοληδόχο κύστη, καλό είναι να περιορίζουν ή να αποφεύγουν την κατανάλωση σύκων μιας και συγκαταλέγονται ανάμεσα στα λίγα φρούτα που εμπεριέχουν οξαλικά οξέα.
Σε υψηλές συγκεντρώσεις, τα συγκεκριμένα οξέα γίνονται κρύσταλλοι και σχηματίζονται λίθοι από οξαλικό ασβέστιο.
Τα φρέσκα σύκα αποτελούνται σε μεγάλο βαθμό από νερό και ως εκ τούτου είναι εξαιρετικά ευαίσθητα στην πίεση
Μπορείτε να καταλάβετε αν τα φρούτα είναι ήδη ώριμα, επειδή είναι μαλακά αλλά όχι χυλώδη. Αν το σύκο είναι μουχλιασμένο, η φλούδα του είναι κατεστραμμένη, κατά τόπους σκούρο ή μελανιασμένο, δεν πρέπει να το καταναλώνετε πλέον. Το ίδιο ισχύει αν έχει ξινή γεύση: τότε η ζύμωση έχει ήδη αρχίσει.
Τα άγουρα φρούτα δεν είναι σκούρα μωβ και συνήθως είναι σκληρά. Τα σύκα πρέπει να καταναλώνονται το συντομότερο δυνατό καθώς χάνουν γρήγορα το άρωμά τους και δεν διαρκούν πολύ.
Πώς μπορούμε να καταναλώσουμε σύκα
Φρέσκα
Τα φρέσκα σύκα μπορούν να απολαμβάνονται ως σνακ απευθείας από το δέντρο. Πριν την κατανάλωση, τα πλένουμε σε δροσερό τρεχούμενο νερό και αφαιρούμε απαλά τον μίσχο.
Τα σερβίρουμε σε θερμοκρασία δωματίου, ποτέ πολύ παγωμένα. Τα φρέσκα σύκα με κατσικίσιο τυρί είναι ένας κλασικός συνδυασμός.
Αποξηραμένα σύκα
Τα αποξηραμένα σύκα είναι ιδανικά για σνακ, προσθήκη σε δημητριακά, γλυκά, και παξιμάδια. Μπορούμε να τα χρησιμοποιήσουμε σαλάτες ή να τα αναμίξουμε με ξηρούς καρπούς και μέλι για ένα εξαιρετικό σνακ.
Γλυκό του κουταλιού ή μαρμελάδα
Σε γλυκό του κουταλιού ή μαρμελάδα, το σύκο είναι εξαιρετικό μια αποτελεί αγαπημένη γεύση μικρών και μεγάλων.
Συνοψίζοντας
Το σύκο συνεχίζει να είναι δημοφιλές και υγιεινό φρούτο μέχρι σήμερα. Απολαύστε το και αξιοποιήστε την πλούσια γεύση και θρεπτική του αξία, αλλά καταναλώστε το με μέτρο!
