Το λινολεϊκό οξύ ανήκει στην κατηγορία των πολυακόρεστων λιπαρών οξέων και συγκεκριμένα είναι ένα από τα ω-6 λιπαρά οξέα.
Τα υπόλοιπα ω-6 λιπαρά οξέα είναι το λινελαϊκό οξύ, το αραχιδονικό οξύ και το γ-λινελαϊκό οξύ. Το λινολεϊκό οξύ (CLA) έχει 18 άτομα άνθρακα και δύο cis διπλούς δεσμούς μεταξύ αυτών των ατόμων.
Η cis μορφή αφορά την περίπτωση όπου τα δύο άτομα υδρογόνου βρίσκονται από την ίδια πλευρά στο μόριο. Η trans μορφή αφορά την περίπτωση όπου τα δύο άτομα υδρογόνου θα βρίσκονται απέναντι στο μόριο του λιπαρού οξέος.
Το πιο συνηθισμένο στη διατροφή είναι το συζευγμένο λινολεϊκό οξύ. Είναι ένα φυσικό trans λιπαρό οξύ και φυσιολογικά βρίσκεται στο στομάχι των μηρυκαστικών ζώων. Οι έρευνες δείχνουν πως τα trans λιπαρά που δημιουργούνται βιομηχανικά είναι επιβλαβή για τον ανθρώπινο οργανισμό. Αντίθετα, τα φυσικά trans λιπαρά είναι ωφέλιμα.
Το λινολεικό οξύ έχει στη φύση 28 διαφορετικούς τύπους. Η συζευγμένη μορφή του αφορά τη διάταξη των διπλών δεσμών στο μόριο και αναφέρεται όταν μεταξύ δύο διπλών δεσμών παρεμβάλλεται μόνο ένας απλός δεσμός.
Η διαφορά αυτών των δομικών χαρακτηριστικών μπορεί να φαίνεται μικρή, όμως οι επιδράσεις τους στον ανθρώπινο οργανισμό είναι πολύ σημαντικές.
Ιδιότητες λινολεϊκού οξέως
Απώλεια βάρους και αυξημένος μεταβολικός ρυθμός
Το λινολεϊκό οξύ παίζει σημαντικό ρόλο σε μια σειρά βιοχημικών αντιδράσεων που επηρεάζουν τον ιστό του λίπους στο σώμα και αυξάνουν τον βασικό μεταβολικό ρυθμό.
Με αυτήν την μεταβολή στην αναλογία λίπους/μυών, αυξάνεται η ενεργειακή δαπάνη και επιτυγχάνεται μείωση του λίπους και κατ’ επέκταση του σωματικού βάρους.
Μείωση των επιπέδων χοληστερόλης και γλυκόζης
Έρευνες έχουν δείξει πως το λινολεϊκό οξύ ελέγχει τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Αποτρέπει την εμφάνιση ευαισθησίας στην ινσουλίνη και μειώνει την αρτηριακή υπέρταση, με αποτέλεσμα να μειώνεται ο κίνδυνος εμφάνισης καρδιαγγειακών παθήσεων.
Υποστήριξη ανοσοποιητικού συστήματος
Το λινολεϊκό οξύ έχει αντιοξειδωτική δράση και ενισχύει την απόκριση τού ανοσοποιητικού συστήματος. Με αυτόν τον τρόπο, προλαμβάνει ασθένειες ή βοηθάει στη γρηγορότερη ανάρρωση του οργανισμού.
Ασθένειες
Το λινολεϊκό οξύ μελετήθηκε για πρώτη φορά το 1987, όταν φάνηκε πως καταπολεμά τα καρκινικά κύτταρα σε ποντίκια.
Πλέον, πολλές μελέτες έχουν εξετάσει την επίδραση του λινολεϊκού οξέος στον ανθρώπινο οργανισμό. Τα αποτελέσματα δείχνουν πως οι άνθρωποι που καταναλώνουν περισσότερο λινολεϊκό οξύ στη διατροφή τους έχουν χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης ασθενειών όπως ο διαβήτης τύπου ΙΙ και ο καρκίνος.
Επίσης, διάφορες μελέτες δείχνουν πως σε χώρες στις οποίες οι αγελάδες τρέφονται μόνο με χόρτα και όχι με σιτηρά, έχουν μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων.
Τροφές που περιέχουν λινολεϊκό οξύ
Οι βασικότερες πηγές τού λινολεϊκού οξέος είναι το κρέας και το γάλα των μηρυκαστικών ζώων (αγελάδες, κατσίκες, πρόβατα).
Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, η ποσότητα λινολεϊκού οξέος που περιέχει το κάθε είδος κρέατος επηρεάζεται από την διατροφή του ζώου. Για παράδειγμα, η περιεκτικότητα λινολεϊκού οξέος μπορεί να είναι 300-500% υψηλότερο σε βόειο κρέας και γαλακτοκομικά, όταν οι αγελάδες δεν τρέφονται με σιτηρά.
Παρακάτω φαίνεται η περιεκτικότητα λινολεϊκού οξέος ανάλογα με την ποσότητα σε κάθε τρόφιμο:
| Τρόφιμο | Ποσότητα μερίδας (gr) | CLA (mg) |
| Βόειο κρέας | 110 | 433 |
| Γάλα πλήρες | 28 | 160-240 |
| Αρνάκι | 110 | 148 |
| Βούτυρο | 14 | 54 |
| Προϊόντα τυριού | 28 | 43 |
| Γιαούρτι στραγγιστό | 170 | 26 |
| Γαλοπούλα | 110 | 23 |
| Γιαούρτι με χαμηλά λιπαρά | 170 | 12 |
Λινολεϊκό οξύ και παρενέργειες
Οι έρευνες δείχνουν πως η υπερδοσολογία του λινολεϊκού οξέος μπορεί να προκαλέσει παρενέργειες και αντίθετα αποτελέσματα από τα θεμιτά. Η κατανάλωση μικρών ποσοτήτων έχει ευεργετικά οφέλη για τον οργανισμό, όταν βρίσκεται σε μικρή ποσότητα στα φυσικά τρόφιμα.
Τα συμπληρώματα λινολεϊκού οξέος φαίνεται πως παράγονται με μια χημική μεταβολή του, που βρίσκεται στα φυτικά έλαια. Έτσι η ποσότητα που περιέχεται στα συμπληρώματα είναι πολύ υψηλότερη από αυτή που θα καταναλωνόταν από τον άνθρωπο από το κρέας ή τα γαλακτοκομικά προϊόντα.
Μεγάλες δόσεις συμπληρωματικού λινολεϊκού οξέος μπορεί να οδηγήσουν σε λιπώδες ήπαρ, φλεγμονή, ευαισθησία στην ινσουλίνη και μείωση της καλής HDL χοληστερόλης. Ακόμα και σε ανθρώπους που κατανάλωναν μικρές ποσότητες από συμπληρώματα, βρέθηκε πως μπορεί να προκληθεί διάρροια και οξειδωτικό στρες.
Δοσολογία
Οι περισσότερες έρευνες για το λινολεϊκό οξύ έχουν καταλήξει πως δόσεις 3,2 έως 6,4 γραμμαρίων την ημέρα είναι ασφαλείς, παρόλα αυτά δεν προτείνεται η μακροχρόνια λήψη του μέσω συμπληρωμάτων διατροφής.
Όσον αφορά στην απώλεια βάρους, η ελάχιστη δόση που απαιτείται για να υπάρξουν αποτελέσματα είναι τουλάχιστον 3 γραμμάρια την ημέρα. Τέλος, δοσολογία έως 6 γραμμάρια την ημέρα είναι ασφαλής, χωρίς σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες.
Ωστόσο, ο κίνδυνος παρενεργειών και δοσολογίας είναι δοσοεξαρτώμενος, δηλαδή όσο μεγαλύτερη είναι η ποσότητα που θα καταναλωθεί, τόσο μεγαλύτερος είναι και ο κίνδυνος.
