Συντηρητικά Τροφίμων… Είναι αναγκαία η χρήση τους;

Συντηρητικά τροφίμων χαρακτηρίζουμε τις ουσίες που προσθέτουμε σε τρόφιμα για την παρασκευή, συντήρηση και βελτίωση της γεύσης και εμφάνισης τους.

Τα πρόσθετα – συντηρητικά τροφίμων σύμφωνα με τον Κώδικα Τροφίμων και Ποτών και τις ισχύουσες διατάξεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναγράφονται υποχρεωτικά στις συσκευασίες με το γράμμα Ε και ένα τριψήφιο αριθμό. Κάποιες φορές μπορεί να τα συναντήσουμε και με τη χημική τους ονομασία.

Τα συντηρητικά στα τρόφιμα χρησιμοποιήθηκαν ως αναγκαία συστατικά για την συντήρηση τους. Η χρήση τους είναι μια πρακτική που εφαρμόστηκε από τα πολύ παλιά χρόνια από τον άνθρωπο με σκοπό την προστασία των προϊόντων διατροφής από αλλοιώσεις που προξενούνται από διάφορους μικροοργανισμούς και την διατήρησή τους για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Παραδοσιακοί τρόποι

Μερικοί παραδοσιακοί τρόποι συντήρησης είναι:

• ξήρανση
• κάπνισμα
• αλάτισμα (πάστωμα)
• ψύξη
• κατάψυξη
• εμφιάλωση

Με την ανάπτυξη της τεχνολογίας οι παραδοσιακές μέθοδοι συντήρησης βελτιώθηκαν και επιπλέον νέες μέθοδοι ανακαλύφθηκαν.

Μια από αυτές είναι η προσθήκη χημικών ουσιών. Στις χημικές ουσίες που προστίθενται στα τρόφιμα συμπεριλαμβάνονται:

• φυσικές χρωστικές (άλφα καροτίνη, ριβοφλαβίνη)
• τεχνητές χρωστικές (ταρτραζίνη, ερυθροσίνη)
• συντηρητικά (βενζοϊκό οξύ, νιτρικό άλας)
• γαλακτοματοποιητές
• σταθεροποιητές
• γλυκαντικά
• καρυκεύματα και αντιοξειδωτικά μέσα (τοκοφερόλη, ασκορβικό οξύ)

Η χρησιμοποίησή τους στα διάφορα προϊόντα διατροφής συντελεί στην:

• πρόληψη ανάπτυξης της μούχλας και βακτηριδίων που είναι επικίνδυνα (clostridium botulinum)
• συντήρηση του προϊόντος ώστε αυτό να φαίνεται ελκυστικό στον καταναλωτή
• παράταση και αύξηση ζωής
• διατήρηση και ενίσχυση του χρώματος του προϊόντος
• ασφάλεια

Καχυποψία και επιφυλακτικότητα

Αν και η προσθήκη των ουσιών στα τρόφιμα θεωρείται ασφαλής για την υγεία του πληθυσμού, όλο και περισσότεροι άνθρωποι αντιμετωπίζουν τις χημικές αυτές ουσίες με καχυποψία και επιφυλακτικότητα.

Τεχνητές χρωστικές ουσίες και συντηρητικά έχουν ενοχοποιηθεί για την αναφυλακτοειδή αντίδραση (ουρτικάρια) και την υπερκίνηση/υπερδραστηριότητα των παιδιών.

Η ταρτραζίνη (τεχνητή χρωστική ) και το βενζοϊκό οξύ (συντηρητικό), είναι δυνατόν να προκαλέσουν κλινικές αντιδράσεις όπως ρινίτιδα, άσθμα και ουρτικάρια σε ευαίσθητα άτομα.

Η υπερδραστηριότητα των παιδιών, συμβαίνει κυρίως στα αγόρια περίπου στην ηλικία των 6 ετών και χαρακτηρίζεται από παρορμητική συμπεριφορά, ανησυχία, επιθετικότητα και προβλήματα συμπεριφοράς.

Μελέτες υποστηρίζουν ότι μερικά παιδιά είναι ευαίσθητα σ’ αυτά τα χημικά και η αποφυγή τους προκαλεί καλυτέρευση των συμπτωμάτων. Επίσης, άλλα συντηρητικά όπως τα νιτρικά άλατα που χρησιμοποιούνται στα προϊόντα του κρέατος και σε μερικά τυριά έχουν αποδειχθεί ως καρκινογόνα σε πειραματόζωα.

Οι χημικές ουσίες που προστίθενται στα τρόφιμα είναι ασφαλείς για τους ανθρώπους όπως έχει αποδειχθεί από έρευνες και ελέγχους , αλλιώς δεν θα επιτρεπόταν η χρησιμοποίησή τους. Ίσως μερικά άτομα να είναι ευαίσθητα σε μερικές από αυτές τις ουσίες αλλά ας μην ξεχνάμε ότι μερικοί άνθρωποι είναι ευαίσθητοι και παρουσιάζουν αντιδράσεις ακόμα και στα φυσικά προϊόντα.

Κωδικοί Ε

Πρόσφατα δόθηκε από ερευνητικά νοσοκομειακά κέντρα της Γαλλίας μία λίστα από τους κωδικούς Ε που αναγράφονται στα τρόφιμα – οι οποίοι όπως είναι γνωστό αφορούν τα Πρόσθετα Τροφίμων – στους οποίους οι καταναλωτές οφείλουν να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή. Αυτός οι πίνακας αναφέρεται παρακάτω

Αντιλαμβανόμαστε ότι κάθε φορά πριν καταναλώσουμε ένα τρόφιμο πρέπει να δίνουμε ιδιαίτερη προσοχή σε τρόφιμα που περιέχουν τους παραπάνω κωδικούς και να αποφεύγεται η κατανάλωση τους.

Πολλοί όμως από τους αναγνώστες θα μπουν στη διαδικασία να σκεφτούν και να πούν “καλά αφού προκαλούν τέτοια προβλήματα, πως επιτρέπεται η παραγωγή τους και η διακίνηση τους;”.

Εδώ θα πρέπει να πούμε και να ενημερώσουμε τους καταναλωτές ότι ο πίνακας με τα παραπάνω πρόσθετα ισχύει και ίσχυε σε όλες τις Χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το ότι όμως έχει δημοσιευθεί σημαίνει ότι παρ’ όλες τις απαγορεύσεις ορισμένοι συνεχίζουν να διαθέτουν στην αγορά αυτά τα τρόφιμα.