Νεώτερα επιστημονικά δεδομένα
15 Ιουνίου 2017: Με μια νέα ανακοίνωση ο Αμερικανικός Καρδιολογικός Σύλλογος (ΑΗΑ) συμπέρανε πως η αντικατάσταση των κορεσμένων λιπών με ακόρεστα θα μειώσει την εμφάνιση των καρδιαγγειακών νοσημάτων (CVD). O Frank Sachs από τη T.H. Chan Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ των ΗΠΑ, συγγραφέας της ανακοίνωσης αυτής εξηγεί γιατί ο Αμερικανικός Καρδιολογικός Σύλλογος θεώρησε πως είναι σωστό να κάνει την ανακοίνωση αυτή;
Το διαιτητικό λίπος αποτελεί ένα δημοφιλές θέμα μεταξύ των επιστημόνων και των δημοσιογράφων που γράφουν για επιστημονικά θέματα ενώ όταν οι έρευνες παρέχουν αντίθετα πορίσματα κινούν το ενδιαφέρον των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης. Οι δημοσιογράφοι, ενίοτε και οι συγγραφείς δεν προσπαθούν να μάθουν το γενικό πλαίσιο της παρούσας έρευνας από τις προηγούμενες. Οι δημοσιογράφοι βασίζονται πολύ στις πληροφορίες των συγγραφέων – και φυσικά οι συγγραφείς θέλουν να προωθήσουν τη δουλειά τους.
Για παράδειγμα πριν από δυο χρόνια, μια ανακοίνωση της Annals of Internal Medicine, δημοσίευσε μια ανάλυση αμφισβητώντας το σύνδεσμο μεταξύ των κορεσμένων λιπών και των καρδιοπαθειών. Την έρευνα την πρόσεξαν πολλοί λόγω των αντίθετων πορισμάτων της. Στάλθηκαν επίσης επιστολές σχετικά με τα λάθη της έρευνας αλλά αυτά έγιναν μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Το ευρύ κοινό είδε την επικεφαλίδα: «Τα κεκορεσμένα λίπη δεν σχετίζονται με τις καρδιοπάθειες».
Η ιδέα για την ανακοίνωση του Αμερικανικού Καρδιολογικού Συλλόγου (ΑΗΑ) έγκειται στο να ξεκαθαριστεί το θέμα γιατί η σωστή επιστημονική έρευνα είναι θερμός υποστηρικτής της μείωσης των κορεσμένων λιπών στη δίαιτα για την πρόληψη των καρδιαγγειακών νόσων.
Εάν η πλειοψηφία των επιστημονικών τεκμηριώσεων φανερώνει τις επικίνδυνες συνέπειες των κορεσμένων λιπών γιατί κάποιες έρευνες δεν βρίσκουν σύνδεσμο μεταξύ των λιπών αυτών και της υγείας;
Ένα πρόβλημα είναι πως κάποιοι ερευνητές ίσως χρησιμοποιούν μεθοδολογία που δεν είναι και η καλύτερα ενήμερη για τις συνέπειες των διαιτητικών λιπών. Εάν συζητάμε για τη μείωση της κατανάλωσης των κορεσμένων λιπών θα πρέπει να ρωτήσουμε το εξής: Με τι θα τα αντικαταστήσετε; Εάν για παράδειγμα κόψετε 250 θερμίδες κορεσμένα λίπη ημερησίως για λόγους υγείας είναι πιθανόν να πεινάτε. Έτσι συμβουλεύουμε να αντικαταστήσετε τις θερμίδες των κορεσμένων λιπών με κάτι άλλο.
Η επιλογή αυτού του άλλου κάνει τη διαφορά όσον αφορά τη σχέση με τις καρδιοπάθειες ή το διαβήτη. Εάν η αντικατάσταση γίνει με ακόρεστα λίπη, το αποτέλεσμα θα ευνοήσει την υγεία. Εάν όμως η αντικατάσταση γίνει με επεξεργασμένους υδατάνθρακες και ζάχαρη, το αποτέλεσμα δεν θα είναι καλό. Δυστυχώς κάποιες αναλύσεις οι οποίες συνδυάζουν πολλές έρευνες κοιτούν τα ποσοστά των καρδιοπαθειών σε άτομα που καταναλώνουν λίγα ή πολλά κορεσμένα λίπη χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τα είδη των τροφών που καταναλώνουν περισσότερο ή πότε μειώνουν την κατανάλωση των κορεσμένων λιπών.
Γεγονός είναι πως πολλές ανεξάρτητες ερευνητικές ομάδες συμπεριλαμβανομένου του ιατρού Walter Willett και άλλων στο Χάρβαρντ, ανακάλυψαν πως η αντικατάσταση των κορεσμένων λιπών με ακόρεστα μειώνει τα ποσοστά των καρδιοπαθειών και του διαβήτη. Αν όμως αντικαταστήσετε τα κορεσμένα λίπη με υδατάνθρακες – ιδίως υδατάνθρακες από ταχυφαγεία ή επιπρόσθετη ζάχαρη – τα ποσοστά των καρδιοπαθειών δεν αλλάζουν επειδή ανταλλάσσετε κάτι άσχημο με κάτι εξίσου άσχημο. Ο Δρ. Willett και οι συνάδελφοί του ερεύνησαν διάφορα είδη τροφών πλούσιων σε υδατάνθρακες όπως ψωμί ολικής, ίνες σίτου ή ολόκληρα φρούτα, και ανακάλυψαν πως αν αντικαταστήσετε τις τροφές από κακούς υδατάνθρακες με αυτές θα κάνετε καλό στην υγεία σας.
Πώς μπορεί ένας απλός άνθρωπος να κρίνει την αξιοπιστία των ειδήσεων για θέματα υγείας ιδίως όταν ακούει αντικρουόμενες έρευνες;
Είναι κατανοητό ότι πολλοί άνθρωποι μπερδεύονται ή γίνονται κυνικοί όταν ακούνε για μια νέα έρευνα που αντικρούει αυτό που θεωρούσαν ως αποδεκτή επιστήμη. Προτείνουμε να κοιτάζετε τις διατροφικές οδηγίες στις ιστοσελίδες οργανισμών όπως ο Αμερικανικός Καρδιολογικός Σύλλογος ή ο Αμερικανικός Διαβητολογικός Σύλλογος. Οι οδηγίες αυτές έχουν ερευνηθεί πολύ, οι έρευνες έχουν αξιολογηθεί προσεκτικά και οι οδηγίες είναι συντηρητικές πράγμα που νομίζω είναι λογικό. Ένα παράδειγμα αποτελεί η συμβουλή του AHA σχετικά με τα διαιτητικά λίπη που ανακοινώθηκε εσχάτως βασιζόμενη στις αξιολογήσεις περισσότερων από 100 ερευνητικών άρθρων και σε λεπτομερείς ανασκοπήσεις της λογοτεχνίας από διάφορες επιστημονικές ομάδες. Η συνέπεια των πορισμάτων μας κάνει να πιστεύουμε πως είμαστε σωστοί στις συστάσεις μας.
Επιμέλεια Κειμένου: Ευάγγελος Ζουμπανέας
Ο Ευάγγελος Ζουμπανέας είναι διαιτολόγος – διατροφολόγος, Master Practitioner on Eating Disorders
Διευθυντής του Κέντρου Εκπαίδευσης & Αντιμετώπισης Διατροφικών Διαταραχών www.keadd.gr
Περισσότερα για τον αρθρογράφο δείτε ΕΔΩ
