Τι είναι το συκώτι;
Το συκώτι διατροφικά ανήκει στην ομάδα του κρέατος. Προέρχεται από το μεγαλύτερο εσωτερικό όργανο του σώματος, που βρίσκεται στις κοιλιές όλων των ζώων με σπονδυλική στήλη. Μεταξύ εκατοντάδων άλλων λειτουργιών, το συκώτι φιλτράρει το αίμα και απομακρύνει τις τοξίνες. Παράγει επίσης χολή, μια ουσία που βοηθά στην πέψη των λιπών και στην αποβολή των αποβλήτων.
Τα συκώτια από πολλά διαφορετικά ζώα τρώγονται σε όλο τον κόσμο. Μπορεί να βρείτε συκώτια βοδινού, μοσχαριού, κοτόπουλου, χοιρινού, αρνιού, χήνας και μπακαλιάρου στο τοπικό σας κρεοπωλείο, κατάστημα θαλασσινών ή παντοπωλείο. Το συκώτι έχει έντονη γεύση και μοναδική υφή που μπορεί να προκαλέσει πόλωση. Μερικοί άνθρωποι το λατρεύουν, ενώ άλλοι το μισούν.
Σας κάνει καλό το συκώτι;
Υπάρχουν ορισμένα σημαντικά οφέλη για την υγεία από την κατανάλωση συκωτιού, αλλά υπάρχουν και ορισμένα μειονεκτήματα που θα πρέπει να λάβετε υπόψη σας πριν το προσθέσετε στη διατροφή σας.
Διατροφικά στοιχεία για το συκώτι:
Όλα τα είδη συκωτιού είναι πιο πλούσια σε βιταμίνες και μέταλλα από τα μυϊκά κρέατα.
Το συκώτι περιέχει άφθονη πρωτεΐνη, σίδηρο και βιταμίνες του συμπλέγματος Β. Είναι επίσης μια από τις καλύτερες ζωικές πηγές βιταμίνης Α. Μια μερίδα μοσχαρίσιου συκωτιού, για παράδειγμα, παρέχει περισσότερο από το 100% των ημερήσιων αναγκών σας σε βιταμίνη Α. Η λήψη αρκετής βιταμίνης Α έχει συνδεθεί με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης παθήσεων όπως ο καταρράκτης και ο καρκίνος του μαστού.
Το συκώτι είναι επίσης μια καλή πηγή: Βιταμίνη C, Κάλιο, Φώσφορο, Χαλκό
Διατροφική αξία
Συκώτι μοσχαριού (μοσχαρίσιο συκώτι): Μια μερίδα 112 γραμμαρίων συκώτι μοσχαριού (περίπου 4 ουγκιές άψητο) περιέχει:
- Θερμίδες: 130
- Πρωτεΐνη: 18 γραμμάρια
- Λίπος: 3,5 γραμμάρια
- Χοληστερόλη: 284 χιλιοστόγραμμα
- Υδατάνθρακες: 6 γραμμάρια
- Σάκχαρα: 4 γραμμάρια
Οφέλη από την κατανάλωση συκωτιού
Η έρευνα έχει βρει μια σειρά από πιθανά οφέλη για την υγεία από την κατανάλωση συκωτιού:
Πλούσια πηγή θρεπτικών συστατικών.
Το συκώτι είναι ένα από τα πιο πυκνά διατροφικά τρόφιμα στον πλανήτη, με σημαντικές ποσότητες σιδήρου, ριβοφλαβίνης, βιταμίνης Β12, βιταμίνης Α και χαλκού. Η κατανάλωση μιας μόνο μερίδας συκωτιού μπορεί να σας βοηθήσει να καλύψετε την ημερήσια συνιστώμενη ποσότητα των περισσότερων από αυτές τις βιταμίνες και τα μέταλλα, μειώνοντας τον κίνδυνο ανεπάρκειας θρεπτικών συστατικών.
Το συκώτι είναι επίσης πολύ πλούσιο σε πρωτεΐνες, ένα θρεπτικό συστατικό που είναι απαραίτητο για να χτίσετε και να διατηρήσετε υγιείς ιστούς, συμπεριλαμβανομένων των μυών, του δέρματος και των οστών. Οι τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες σας βοηθούν επίσης να αισθάνεστε χορτάτοι για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα μετά την κατανάλωσή τους, γεγονός που μπορεί να σας βοηθήσει να διατηρήσετε ένα υγιές βάρος.
Χαμηλότερος κίνδυνος αναιμίας.
Ο σίδηρος είναι μία από τις πιο κοινές ελλείψεις μετάλλων στις Η.Π.Α. Η έλλειψη σιδήρουμπορεί να οδηγήσει σε ορισμένους τύπους αναιμίας, με αποτέλεσμα κόπωση, μυϊκή αδυναμία και έλλειψη συγκέντρωσης. Το συκώτι αποτελεί εξαιρετική πηγή τόσο σιδήρου όσο και βιταμίνης Β12, οι οποίες λειτουργούν συνδυαστικά για να διατηρούν τα κύτταρα του αίματός σας σε καλή κατάσταση λειτουργίας. Στην πραγματικότητα, μία από τις πρώτες θεραπείες για την παθολογική αναιμία ήταν η τακτική κατανάλωση μοσχαρίσιου συκωτιού. Σήμερα, η προσθήκη μερικών μερίδων σιδήρου στην εβδομαδιαία διατροφή σας μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση ή την πρόληψη της αναιμίας.
Η ημερήσια αξία σας για τη βιταμίνη Κ είναι 120 μικρογραμμάρια. Μια μερίδα μοσχαρίσιου συκωτιού 110γραμμαρίων έχει περίπου 3 μικρογραμμάρια βιταμίνης Κ και η μερίδα συκωτιού κοτόπουλου του ίδιου μεγέθους έχει 3 μικρογραμμάρια.
Βελτιωμένη ενέργεια, εγκεφαλική λειτουργία και διάθεση.
Η βιταμίνη Β12 είναι ζωτικής σημασίας για την υγιή λειτουργία του νευρικού σας συστήματος. Εάν δεν λαμβάνετε αρκετή, μπορεί να αισθάνεστε συνεχώς κουρασμένοι και να μην έχετε αρκετή ενέργεια για τις καθημερινές σας δραστηριότητες. Μπορεί επίσης να έχετε προβλήματα με τη μνήμη και την κατανόηση και να νιώθετε κατάθλιψη, σύγχυση ή ευερεθιστότητα. Το συκώτι, ιδίως το συκώτι βοδινού και αρνίσιου κρέατος, είναι μια από τις καλύτερες πηγές βιταμίνης Β12 από κάθε άλλη τροφή. Μια μερίδα 3 ουγγιών μοσχαρίσιου συκωτιού έχει 59 μικρογραμμάρια, ενώ 4 ουγγιές συκωτιού κοτόπουλου έχουν 18,8. Αυτό υπερκαλύπτει την ημερήσια αξία των 2,4 μικρογραμμαρίων.
Κίνδυνοι από την κατανάλωση συκωτιού
Οι ίδιες βιταμίνες και μέταλλα που καθιστούν το συκώτι τόσο διατροφικά ισχυρό μπορεί να δημιουργήσουν επιπλοκές σε άτομα με ορισμένες ιατρικές παθήσεις. Γι’ αυτό θα πρέπει να συμβουλευτείτε το γιατρό σας πριν αρχίσετε να τρώτε πολύ περισσότερο από αυτό.
Ακολουθούν ορισμένα πιθανά μειονεκτήματα από την κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων συκωτιού:
- Υψηλή χοληστερόλη. Το συκώτι έχει υψηλή περιεκτικότητα σε διαιτητική χοληστερόλη. Ενώ πολλοί άνθρωποι μπορούν να τρώνε τροφές με υψηλή χοληστερόλη χωρίς πρόβλημα, οι άνθρωποι που προσπαθούν να μειώσουν τη χοληστερόλη τους ή που παίρνουν φάρμακα χοληστερόλης θα πρέπει να προσέχουν την κατανάλωσή τους. Η υπερβολική πρόσληψη χοληστερόλης μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρδιακής νόσου.
- Τοξικότητα της βιταμίνης Α. Είναι δυνατόν, και επικίνδυνο, να πάρετε υπερβολική ποσότητα βιταμίνης Α. Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων συκωτιού μπορεί να οδηγήσει σε συμπτώματα τοξικότητας της βιταμίνης Α, η οποία συμβαίνει όταν το ίδιο σας το συκώτι δεν μπορεί να επεξεργαστεί την περίσσεια βιταμίνης Α αρκετά γρήγορα. Οι περισσότεροι γιατροί συνιστούν στους ανθρώπους χωρίς ανεπάρκεια βιταμινών να τρώνε μόνο μία μερίδα συκώτι την εβδομάδα.
Τα συμπτώματα της τοξικότητας της βιταμίνης Α περιλαμβάνουν ναυτία και εμετό, πονοκέφαλο, ευερεθιστότητα και υπνηλία. Η πρόσληψη υψηλών επιπέδων βιταμίνης Α με την πάροδο του χρόνου μπορεί επίσης να αποδυναμώσει τα οστά σας και να αυξήσει την πιθανότητα να πάθετε κάταγμα.
Ποιοι πρέπει να αποφεύγουν την κατανάλωση συκωτιού;
Ενώ το συκώτι είναι μια εξαιρετική πηγή πολλών θρεπτικών συστατικών, η κατανάλωσή του μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα υγείας για ορισμένους ανθρώπους. Μιλήστε με το γιατρό σας πριν προσθέσετε το συκώτι στη διατροφή σας εάν:
- Είστε έγκυος. Η λήψη πολύ υψηλών επιπέδων βιταμίνης Α κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης έχει συνδεθεί με γενετικές ανωμαλίες.
- Έχετε ουρική αρθρίτιδα. Το συκώτι έχει υψηλή περιεκτικότητα σε πουρίνες, ουσίες που μπορούν να αυξήσουν τα επίπεδα του ουρικού οξέος σας και να προκαλέσουν ουρική αρθρίτιδα.
- Έχετε τη νόσο Wilson. Με αυτή την πάθηση, το σώμα σας δεν μπορεί να απαλλαγεί από την περίσσεια χαλκού, οπότε μπορεί να συσσωρευτεί γρήγορα σε τοξικά επίπεδα.
- Έχετε διαβήτη τύπου 2 και υψηλή χοληστερόλη. Η κατανάλωση συκωτιού ή άλλων κρεάτων οργάνων μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο λιπώδους νόσου του ήπατος.
