Τι είναι μια υποθερμιδική δίαιτα;
Υποθερμιδική δίαιτα ονομάζεται η δίαιτα στην οποία οι θερμίδες που καταναλώνονται ημερησίως είναι λιγότερες από τις απαραίτητες για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών του οργανισμού. Οι υποθερμιδικές δίαιτες περιλαμβάνουν έως 1200 θερμίδες ημερησίως και οι πολύ αυστηρές υποθερμιδικές δίαιτες οι θερμίδες δεν ξεπερνούν τις 800. Η φιλοσοφία των υποθεριδικών διαιτών προκύπτει από Γουίλμπουρ Όλιν Ατγουώτερ, ο οποίος περίπου το 1880 προσδιόρισε πως η καύση ενός γραμμαρίου λίπους αποδίδει 9 θερμίδες και η καύση ενός κιλούς καθαρού λίπους αποδίδει περίπου 7000 θερμίδες. Έτσι λοιπόν για να χαθεί 1 κιλό σωματικού λίπους σε 1 εβδομάδα, θα πρέπει να καταναλωθούν 1000 θερμίδες λιγότερες ημερησίως. Ο στόχος των υποθερμιδικών διαιτών είναι να χαθεί γρήγορα η περίσσεια σωματικού βάρους. Συνήθως αυτές οι δίαιτες είναι πολύ απλές και δεν περιέχουν μεγάλη ποικιλία τροφίμων, ή χρησιμοποιούνται υποκατάστατα γευμάτων με τη μορφή υγρών.
Πλεονεκτήματα υποθερμιδικής δίαιτας
Ένα άτομο που θα ακολουθήσει μια υποθερμιδική διατροφή στοχεύει στην γρήγορη απώλεια βάρους για λόγους αισθητικής ή βελτίωσης της υγείας του. Όταν μειώνεται το υπερβάλλον βάρος και ιδίως το λίπος, παρατηρείται ταυτόχρονη βελτίωση της υγείας. Μάλιστα, η πρώτη σύσταση για άτομα με αυξημένο βάρος που αντιμετωπίζουν προβλήματα με την υγεία τους είναι η απώλεια βάρους, καθώς ακόμα και μια μείωση 5-10% του αρχικού σωματικού βάρους έχει πολλαπλά οφέλη.
Οι δείκτες που συνήθως παρουσιάζουν βελτίωση είναι η αρτηριακή πίεση, η ολική και η «κακή» LDL χοληστερόλη, τα τριγλυκερίδια, καθώς ρυθμίζεται καλύτερα και η γλυκοζη στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη. Φυσικά για να διατηρηθεί η καλή κατάσταση της υγείας θα πρέπει Αυτά τα πλεονεκτήματα όμως, θα διατηρηθούν εφόσον διατηρηθεί και η απώλεια βάρους.
Μειονεκτήματα υποθερμιδικής δίαιτας
Τα μειονεκτήματα των υποθερμιδικών διαιτών ξεπερνούν τα πλεονεκτήματά τους.
Έχει αποδειχθεί πως η γρήγορη απώλεια βάρους δεν συνεπάγεται την απώλεια λίπους, αλλά την απώλεια υγρών και μυικού ιστού, το οποίο δεν είναι το επιθυμητό αποτέλεσμα, καθώς όλα τα προβλήματα που προκαλεί η περίσσεια σωματικού λίπους παραμένουν. Ταυτόχρονα, ακολουθώντας στερητικές και εξαντλητικές δίαιτες μπορεί να παρατηρηθεί ανισορροπία και ελλείψεις σε θρεπτικά συστατικά, βιταμίνες και μέταλλα.
Λόγω έλλειψης ποικιλίας και επαρκής κατανάλωσης τροφής, οι ελλείψεις βιταμινών, φυτικών ινών και άλλων πολύτιμων συστατικών μπορεί να επιβαρύνουν σημαντικά τον οργανισμό και να επιφέρουν διάφορες παθήσεις. Επίσης με τις εξαντλητικές δίαιτες παρατηρείται συχνά έλλειψη ενέργειας και όρεξης, εκτός άλλων συμπτωμάτων τα οποία περιλαμβάνουν: δυσκοιλιότητα, πονοκεφάλους, κράμπες, απώλεια μαλλιών, διαταραχή εμμήνου ρύσεως, αδυναμία, ευερεθιστότητα και απώλεια μυϊκής μάζας. Επίσης λόγω καταβολισμού των πρωτεϊνών αντί για το λίπος μειώνεται ο βασικός μεταβολισμός και το βάρος είναι πολύ πιθανό να επαναπροσληφθεί σύντομα. Μάλιστα, μελέτες δείχνουν πως το βάρος που θα αποκτηθεί μετά από μια τέτοια εξαντλητική δίαιτα περιλαμβάνει κυρίως λίπος και συχνά υπερβαίνει το προηγούμενο αρχικό βάρος.
Μπορεί να ακολουθηθεί ένα τέτοιο πρόγραμμα διατροφής;
Σύγχρονες μελέτες αποδεικνύουν πως μόλις το άτομο που ακολουθεί μια τέτοια δίαιτα τη σταματήσει, είτε λόγω επίτευξης του βάρους, είτε λόγω κούρασης, θα επιστρέψει στις προηγούμενες συνήθειες και πιθανή είναι η γρήγορη αύξηση του σωματικού βάρους. Λόγω της έλλειψης ποικιλίας που υπάρχει σε μια τέτοια διατροφή το άτομο κατηγοριοποιεί τα τρόφιμα σαν «καλά» και «κακά» και σαν επιτρεπόμενα και απαγορευμένα. Ιδίως κατά τη διάρκεια της δίαιτας, το άτομο πιθανό είναι να αρχίσει να επιθυμεί αυτά τα τρόφιμα που μπορεί να είναι τα ζυμαρικά, το ψωμί, τα γλυκά κ.α. Αυτή η επιθυμία όσο περνάει ο καιρός θα γίνεται όλο και πιο έντονη με αποτέλεσμα να εγκαταλειφθεί σύντομα η προσπάθεια για απώλεια βάρους. Επίσης, πρέπει να σημειωθεί πως μια διατροφή για να έχει επιτυχία, θα πρέπει εκτός από εύκολη, να είναι και ελκυστική και όχι κουραστική και μονότονη.
Συμπερασματικά
Οι πληροφορίες που παρέχονται από όλα τα μέσα αυξάνονται όλο και περισσότερο και κάθε άνθρωπος έχει τη δυνατότητα να ενημερωθεί από επιστημονικές έρευνες και επιστημονικά άρθρα. Τα γενικά παραδείγματα, καθώς και η τήρηση ενός προγράμματος διατροφής που δεν είναι εξατομικευμένο για τις ανάγκες του κάθε ατόμου μπορεί να είναι επιβλαβές για την ανθρώπινη υγεία. Γι’ αυτό η κάθε πληροφορία που παρέχεται πρέπει να είναι από επιστημονικά καταρτισμένα άτομα και μόνο έτσι πρέπει να ακολουθείται κάποια οδηγία.
Σύμφωνα με όλα τα παραπάνω λοιπόν, η υποθερμιδική δίαιτα έχει αποτελέσματα βραχυπρόθεσμα, ενώ μακροπρόθεσμα τα περισσότερα άτομα επανακτούν το 95% του αρχικού τους βάρους, αν όχι και περισσότερο από αυτό. Με βάση τις οδηγίες από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας μια υγιής απώλεια βάρους αγγίζει τα 2-4 κιλά τον μήνα, ανάλογα το άτομο. Όταν η απώλεια βάρους γίνεται αργά και σταδιακά είναι πολύ πιο πιθανό να διατηρηθεί και μαζί της, οι πολλές υγιεινές διατροφικές συνήθειες που θα έχουν υιοθετηθεί μαζί με αυτή.
