Τι είναι η Κάπαρη και πως παράγεται
Η Κάπαρη ή αλλιώς ακανθώδης (Capparis spinosa) είναι ένα πολυετές φυτό της Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής, γνωστό για τους βρώσιμους Ανθοφόρους οφθαλμούς(Μπουμπούκια) και τους καρπούς της. Η Ελλάδα, με την ποιότητα του χώματος και του εδάφους της, αποτελεί ιδανικό τόπο για την καλλιέργεια αλλά και για την αυτοφυή ανάπτυξη του. Το συναντάμε κυρίως στα διάσπαρτα νησιά των Κυκλάδων και κυρίως στην Τήνο. Το ύψος του φυτού φτάνει από 1-3 μέτρα. Η συγκομιδή της Κάπαρης γίνεται κατά τους μήνες Μάιο, Ιούνιο και Ιούλιο, όταν ακόμη τα μπουμπούκια της δεν έχουν ανοίξει. Αρχικά τυλίγονται για μία ημέρα σε ύφασμα και στη συνέχεια τοποθετούνται σε βαρέλια με άλμη και ξύδι, όπου αποθηκεύονται για αρκετές εβδομάδες για να γίνουν τουρσί. Καθώς ξεκινάει η ζύμωση, παράγεται καπρικό οξύ και γλυκοζίτες του σιναπέλαιου, οι οποίοι προσδίδουν στη κάπαρη την χαρακτηριστική πικάντικη γεύση της που θυμίζει λίγο μουστάρδα.
Πηγή διάφορων βιταμινών αποτελεί ο καρπός της Κάπαρης. Συγκεκριμένα, μετάλλων και αντιοξειδωτικών ουσιών, γεγονός που έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας. Στην κατηγορία των μπαχαρικών, ανήκει η κάπαρη καθώς περιέχει ασβέστιο, φυλλικό οξύ, βήτα καροτίνη (βιταμίνη Α), φυτοστερόλες, φυλλοκινόνη (βιταμίνη Κ),μαγνήσιο, κάλιο και μεγάλη ποσότητα νατρίου εξαιτίας της επεξεργασίας της.
Η κάπαρη προσδίδει μια πιο πικάντικη γεύση σε σαλάτες όπως την κρητική σαλάτα με ντομάτα, φέτα και ντάκο.
Η κάπαρη και τα μούρα κάπαρης μερικές φορές υποκαθιστούν τις ελιές για το γαρνίρισμα του κοκτέιλ Μαρτίνι. Γενικότερα μπορείτε να την προσθέσετε σε οποιοδήποτε πιάτο, αρκεί να σας αρέσει γευστικά.
Συστατικά:
Η κάπαρη έχει πολύ λίγες θερμίδες, μία κουταλιά της σούπας έχει μόλις 2 θερμίδες.
Αν και αποδίδει ελάχιστες θερμίδες ωστόσο, διαθέτει πληθώρα βιταμινών και αντιοξειδωτικών στοιχείων, ωφέλιμων για την υγεία μας. Η κάπαρη περιέχει αρκετή ποσότητα πρωτεΐνης, (2 γρ. ανά κουταλιά σούπας).
Περιέχει επίσης, βιταμίνες Α, Ε, C, K, Νιασίνη, Ριβοφλαβίνη & Φολικό οξύ, Ασβέστιο, μαγγάνιο, σίδηρο, μαγνήσιο & χαλκό και σελήνιο, λιπαρά οξέα, κατά κύριο λόγο λινολεϊκό οξύ και φλαβονοειδή. Το πιο σημαντικό χαρακτηριστικό που καθιστά την κάπαρη σπουδαία τροφή είναι ακριβώς αυτή η υψηλή περιεκτικότητά της σε φλαβονοειδή (ουσίες με έντονη αντιοξειδωτική -και όχι μόνο- δράση), όπως η κερκετίνη, η ρουτίνη και η καμφερόλη. Περιέχει επίσης καπρικό οξύ, αιθέριο έλαιο και ένζυμα.
Καλό είναι πριν την κατανάλωση της κάπαρης να την ξεπλένετε 3-5 λεπτά μέσα σε νερό. Με αυτό τον τρόπο όχι μόνο απομακρύνετε το επιπλέον αλάτι αλλά επίσης αναδεικνύουν την γεύση και το άρωμά της.
Οφέλη στην υγεία:
● Σταθεροποιεί τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα
Ένας καλός τρόπος για να αυξήσουμε την πρόσληψη των φυτικών ινών χωρίς να αυξήσουμε τις θερμίδες που καταναλώνουμε είναι η προσθήκη κάπαρης στη διατροφή μας. Οι φυτικές ίνες συμβάλλουν στην αργή απορρόφηση της γλυκόζης στην κυκλοφορία του αίματος, διατηρώντας σταθερά τα επίπεδα της γλυκόζης μακροπρόθεσμα.
● Συμβάλλει στην πήξη του αίματος
Η κάπαρη είναι μια καλή πηγή βιταμίνης Κ. Η βιταμίνη Κ, παίζει κύριο ρόλο στην πήξη του αίματος, διότι είναι απαραίτητη για την λειτουργία πολλών πρωτεϊνών που εμπλέκονται στη διαδικασία της πήξης.
● Καταπολεμά τη φλεγμονή
Η κάπαρη περιέχει αντιοξειδωτικά όπως η κουερσετίνη, η καμφερόλη, η επικατεχίνη και οι προανθοκυανιδίνες. Τα αντιοξειδωτικά λειτουργούν ως βοηθητικά στην καταπολέμηση των ελεύθερων ριζών και προστατεύουν τα κύτταρα από το οξειδωτικό στρες με αποτέλεσμα τη μείωση της φλεγμονής. Έτσι αποτρέπουν την εμφάνιση χρόνιων νοσημάτων.
● Ενισχύει τα οστά.
Είναι απαραίτητη για την αύξηση των επιπέδων μιας συγκεκριμένης πρωτεΐνης, η οποία συμβάλλει στην διατήρηση των αποθηκών ασβεστίου στα οστά.
Κίνδυνοι από την κατανάλωση κάπαρης
Αν και η κάπαρη είναι γευστική και περιέχει ορισμένα σημαντικά θρεπτικά συστατικά, είναι εξαιρετικά πλούσια σε νάτριο, το οποίο σε μεγάλες ποσότητες μπορεί να βλάψει την υγεία.
Μια δίαιτα πλούσια σε νάτριο έχει συσχετιστεί με κίνδυνο για μια σειρά από παθήσεις. Aπό την υψηλή αρτηριακή πίεση, έως τη νεφρική νόσο. Η κάπαρη είναι πλούσια σε αλάτι, για αυτόν τον λόγο, οι ειδικοί συνιστούν να την απολαμβάνουμε με μέτρο.
Βιβλιογραφία:
- Hongxia Zhang, Zheng Feei Ma, Phytochemical and Pharmacological Properties of Capparis spinosa as a Medicinal Plant.,Nutrients.2018 Feb; 10(2): 116.
- Alcántara M, Morales M, Carnés J. Food allergy to caper (Capparis spinosa). J Investig Allergol Clin Immunol. 2013;23(1):67-69.
