Στο κατώφλι της Νέας Χρονιάς, τα όνειρα, οι ευχές και οι στόχοι συνωστίζονται σε μια προσπάθεια να αποκτήσουν ξεκάθαρη υπόσταση. Υποκινούμενα από υπέρμετρο ενθουσιασμό και αισιοδοξία. Σαν την χρυσόσκονη που στροβιλίζεται γύρω μας , νιώθουμε γεμάτοι ανυπομονησία και πίστη για το καινούργιο, που σχεδόν σαν ένα μαγικό ραβδάκι θα μας αγγίξει και όλα θα αλλάξουν. Κάποιος θα χάσει το βάρος που κουβαλά, κάποιος θα κόψει το τσιγάρο, άλλος θα βρει τον/την Σύντροφο της ζωής του. Άλλος θα κατακτήσει απάτητες κορυφές, άλλος θα βρει τη δουλειά των ονείρων του, κάποιος θα αποκτήσει οικογένεια. Κάποιος θα περάσει περισσότερες ώρες στο γυμναστήριο και κάποιος άλλος με τους φίλους που ποτέ δεν προλαβαίνει να τους χορτάσει αρκετά.
Ετοιμάσου για την αλλαγή
Ποιο όμως είναι άραγε εκείνο το στοιχείο που καθιστά ένα νέο ξεκίνημα τόσο Θελκτικό; Οι άνθρωποι αγαπάμε το καινούργιο. Είναι η νέα Ευκαιρία, η λευκή σελίδα, η νέα ατζέντα που σχεδόν υπεροπτικά διαγράφει τις παλιές εμπειρίες. Εξαφανίζει το παλιό, που μας φέρνει σε επαφή όχι μόνο με αυτά που καταφέραμε, αλλά και με αυτά που παραμένουν Ευχές και για τη Νέα Χρονιά και ίσως αποτελούν πλέον, μια γλυκόπικρη συνήθεια που σχεδόν ασυνείδητα επαναλαμβάνονται χρονιά τη χρονιά. Ένας άλλος λόγος , που το ξεκίνημα της Νέας Χρονιάς φαντάζει Ελπιδοφόρο, είναι ο τρόπος που συχνά φτάνουμε σε αυτό. Η Νέα Χρονιά μας βρίσκει εξαντλημένους όχι μόνο σωματικά, από το ξενύχτι και τα πλούσια γεύματα των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς. Αλλά και οικονομικά από τον υπερκαταναλωτισμό των ημερών. Δώρα, έξοδοι, ρούχα, ποτά, τραπέζια. Αφηνόμαστε, στροβιλιζόμαστε στο ρυθμό των ημερών, όσο παραπάνω λάμψη τόσο καλύτερα και οι αντιστάσεις μας κάμπτονται.
Από Ψυχολογικής απόψεως οι Αποφάσεις της Νέας Χρονιάς δεν είναι παρά απλοί στόχοι. Οι στόχοι αυτοί, Συγκεκριμένοι ή Γενικοί δεν αποτελούν τίποτε παραπάνω από το κλειδί που βάζει μπροστά τη μηχανή του αυτοκινήτου. Χρειάζονται καύσιμα για να επιτευχθεί η κίνηση και επιδέξια οδήγηση ώστε να φτάσουμε στον προορισμό μας. Πολλοί είναι αυτοί που 1 Ιανουαρίου θα ξεκινήσουν φιλόδοξα να πηγαίνουν στο γυμναστήριο ή να ακολουθούν μια ποιοτικότερη Διατροφή, μόνο και μόνο για να σταματήσουν λίγο μετά, νιώθοντας αποκαρδιωμένοι ή ότι απλά ο στόχος έχασε το ενδιαφέρον του.
Στόχοι
Για να φτάσουμε στον προορισμό είναι σημαντικά κάποια στοιχεία. Για παραδειγμα η Ικανότητα, που νοείται ως την ψυχική και σωματική δυνατότητα ενός ατόμου να εμπλακεί στην δραστηριότητα που έχει θέσει ως στόχο. Η Ευκαιρία, που συγκεντρώνει τους εξωγενείς παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν τον στόχο ενός ατόμου. Τέλος, το Κίνητρο που αφορά πολλές γνωστικές και συναισθηματικές διεργασίες ενός ατόμου, όπως ο σχεδιασμός, η ικανότητα επίλυσης προβλημάτων κ.λ.π.
Αν και υπάρχουν οι φωνές που λένε πως όταν ο στόχος είναι ακαθόριστος στην ουσία ΔΕΝ Αποτυγχάνεις ποτέ. Για παράδειγμα αν ο στόχος είναι να γυμναστώ και δεν το έκανα ποτέ, τότε το να περπατήσω το τετράγωνο είναι γυμναστική. Χωρίς όμως να ορίζω το που θα ήθελα να φτάσω, το πότε αλλά ούτε και τα βήματα που χρειάζεται να κάνω, η πορεία μπορεί να αποδειχτεί χαοτική. Η πλειονότητα των προγραμμάτων αλλαγής συμπεριφοράς βασίζεται στον καλό Σχεδιασμό, που περιλαμβάνει Ρεαλιστικά βήματα, Επιβραβεύσεις στην πορεία που κάνουν τη διαδρομή ευχάριστη και διατηρούν το κίνητρο ακόμα και όταν υπάρχουν παρεκκλίσεις από την πορεία, θεωρώντας τες αναπόσπαστο κομμάτι μιας διαδικασίας μάθησης.
Αν όμως οι αποφάσεις της Νέας Χρονιάς είναι απλοί στόχοι, μήπως ο καλύτερος χρόνος να αλλάξω είναι το τώρα; Μήπως ο καλύτερος τρόπος να σχεδιάσω αλλαγές για την νέα χρονιά είναι να αγκαλιάζω κάθε στιγμή την ύπαρξη μου ολόκληρη, με όλες τις εμπειρίες του παρελθόντος, καλές και κακές, με όλες τις δυνατότητες και τις αδυναμίες μου; Η Ψυχοθεραπεία Gestalt υποστηρίζει την Παράδοξη θεωρία της Αλλαγής , πρεσβεύοντας ότι η ουσιαστική αλλαγή έρχεται αν Αναγνωρίσουμε, Αγκαλιάσουμε και Αποδεχτούμε πλήρως το σημείο στο οποίο βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή. Αν φτάσουμε, στην αλλαγή της Χρονιάς, όχι με σκισμένες ατζέντες αλλά γεμάτοι από την προηγούμενη εμπειρία και με Εμπιστοσύνη στη διαδικασία της ζωής. Σχεδιάζοντας όχι για να είμαστε Ευτυχισμένοι όταν θα……..….. αλλά κατά τη διάρκεια.
Βιβλιογραφία
Mann. D (2010). Gestalt therapy. 100 Key points and techniques. London: Routledge.
Mitchie. S., Van Stralen.M.M., & West. R. (2011). The Behaviour Change Wheel: A new method for characterising and designing behaviour change interventions. Implementation Science ,6 :42
