Οι εμβοές είναι η αντίληψη του ήχου απουσία οποιουδήποτε εξωτερικού ερεθίσματος.
Όταν ο επαγγελματίας υγείας μπορεί πραγματικά να ακούσει έναν ήχο που προέρχεται από το αυτί ενός ασθενούς, αναφέρονται ως αντικειμενικές εμβοές. Αντίθετα, όταν κανένας θόρυβος δεν μπορεί να γίνει αντιληπτός από κανέναν άλλον εκτός από τον ασθενή, αναφέρονται ως υποκειμενικές εμβοές [1].
Παθήσεις στις οποίες οι εμβοές εμφανίζονται σαν σύμπτωμα
Οι εμβοές εμφανίζονται ως αποτέλεσμα ποικίλων καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων αλλεργιών (όπως αλλεργική ρινίτιδα) [2], συνέπεια φαρμάκων (π.χ. ασπιρίνη) ή συγγενούς ελαττώματος. Επίσης, μπορεί να συνοδεύουν τη φυσική απώλεια ακοής που παρατηρείται κατά τη γήρανση [1].
Μπορεί να είναι ένα από τα συμπτώματα μιας διαφορετικής πάθησης, όπως πρεσβυακουσία (απώλεια ακοής που σχετίζεται με την ηλικία), έκθεση σε δυνατό θόρυβο (μακροπρόθεσμη ή βραχυπρόθεσμη), συσσώρευση κεριού στο αυτί, ωτοσκλήρυνση (σκλήρυνση των οστών του μέσου αυτιού), διαταραχές κυκλοφορικού συστήματος (από υπέρταση έως αρτηριοφλεβική δυσπλασία). Μπορεί ακόμη να προκληθούν από τραυματισμό στο αυτί ή άλλα χρόνια προβλήματα υγείας ή φάρμακα [3].
Οι εμβοές είναι επίσης γνωστό πως είναι μια κλινική κατάσταση με πολλαπλές συννοσηρότητες. Συνδέονται μάλιστα με άλλες ασθένειες που δεν σχετίζονται με το αυτί. Έχουν παρατηρηθεί ως συμπτωματολογία σε μεταβολικές διαταραχές όπως σε διαταραχές του θυρεοειδούς αδένα (υπέρ/υποθυρεοειδισμός)[4][5][6][7][8][9], υπερινσουλιναιμία[10][11][12][13][14][15], σακχαρώδη διαβήτη[16][17][18], υπέρταση[18][19][20][21], δυσλιπιδαιμία [22][23][24][25][26][27].
Επίσης, έχουν καταγραφεί ως σύμπτωμα σε γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση [28][29][30], καρδιαγγειακές παθήσεις [18][31][32], αρθρίτιδες (οστεοαρθρίτιδα, ρευματοειδής αρθρίτιδα) [27][33], αιματολογικές διαταραχές όπως αναιμία [31] και στην κατάθλιψη με πολυάριθμες μελέτες [9][25][27][34][35].
Παρατηρούνται και σε ανθρώπους με οξειδωτικό στρες [36][37][38][39], άτομα που εμφανίζουν υπνική άπνοια [40], καθώς και μετά από βαριατρικό χειρουργείο [41]. Έχουν καταγραφεί από κάποιες μελέτες και σε οφθαλμολογικές παθήσεις όπως γλαύκωμα [42] και καταρράκτη [43].
Μεγάλο ενδιαφέρον έχουν τα αποτελέσματα μιας έρευνας που αναδεικνύει ότι η δυσβίωση της μικροχλωρίδας του εντέρου είναι πιθανό να αποτελεί τη βάση του παθομηχανισμού των εμβοών, αλλάζοντας την παραγωγή νευροδιαβιβαστών και ενεργοποιώντας τη νευροφλεγμονώδη απόκριση στον εγκέφαλο [44][45].
Αξιοσημείωτο δε, είναι το γεγονός πως στην περίοδο της πανδημίας του covid-19, έγιναν αρκετές μελέτες που κατέγραψαν τις εμβοές στη συμπτωματολογία νόσησης από τον συγκεκριμένο ιό [46][47][48][49].
Βιοχημικοί δείκτες
Με βάση τα αποτελέσματα μελετών σε ασθενείς με χρόνιες υποκειμενικές εμβοές, έχουν συνοψιστεί αντικειμενικοί και μετρήσιμοι βιοδείκτες που βοηθούν στον εντοπισμό της παθοφυσιολογίας των εμβοών.
Οι βιοδείκτες ταξινομήθηκαν σε οκτώ κατηγορίες που περιλαμβάνουν μεταβολικές, αιμοστατικές, φλεγμονώδεις, ενδοκρινικές, ανοσολογικές, νευρολογικές και οξειδωτικές παραμέτρους. Μπορούν να βοηθήσουν στη διάγνωση, να μετρήσουν τη σοβαρότητα, να προβλέψουν την πρόγνωση και το αποτέλεσμα της θεραπείας [50][51].
Κάποιοι από αυτούς τους βιοδείκτες είναι:
- ο μέσος όγκος αιμοπεταλίων (MPV) [52][53][54][55] που παρατηρείται αυξημένος σε ασθενείς που παρουσιάζουν εμβοές
- η χαμηλή τιμή της βιταμίνης Β12 [56][57][58]
- η έλλειψη σε ιώδιο [59][60]
Ακόμη ένα εύρημα ήταν τα χαμηλά επίπεδα μαγνησίου ορού. Αυτό το γεγονός δείχνει τη σημασία του μαγνησίου στην παθοφυσιολογία των υποκειμενικών εμβοών [61]. Έχουν καταγραφεί και τα ενδοκυτταρικά επίπεδα ασβεστίου να είναι αυξημένα στις εμβοές [62].
Επίσης, παρατηρήθηκε ότι μεγάλο ποσοστό των ασθενών με εμβοές πάσχει από ανεπάρκεια βιταμίνης D. Το επίπεδο βιταμίνης D συσχετίζεται με την επίδραση των εμβοών [63].
Άλλη έρευνα έδειξε πως η μακροχρόνια έκθεση στο στρες (υψηλά επίπεδα κορτιζόλης στο αίμα) και οι βλαβερές του συνέπειες αποτελούν σημαντικό προδιαθεσικό παράγοντα διαταραχής της ακοής [64].
Οι ορμόνες του στρες του αίματος φάνηκε να έχουν κάποια διαγνωστική και κλινική αξία σε ασθενείς με εμβοές. Η σεροτονίνη υποτίθεται ότι είναι η πιο σημαντική ορμόνη στις εμβοές. Περαιτέρω μελέτες σχετικά με τις τιμές του στρες και των ορμονών του στρες σε ασθενείς με εμβοές μπορεί να οδηγήσουν σε νέες προσεγγίσεις σχετικά με τη διάγνωση και την κλινική διαχείριση της νόσου [65].
Ασθενείς με εμβοές έχουν τιμές σεροτονίνης στο αίμα που υπερβαίνουν σημαντικά τις τιμές αναφοράς [66].
Διατροφή και εμβοές
Η διατροφή μπορεί να επηρεάσει την ευαισθησία του εσωτερικού αυτιού στον θόρυβο και τις επιπτώσεις που σχετίζονται με την ηλικία που οδηγούν σε εμβοές και απώλεια ακοής.
Η πρόσληψη βιταμίνης Β12 συσχετίστηκε με μειωμένες πιθανότητες εμβοών. Επίσης, η υψηλότερη πρόσληψη ασβεστίου, σιδήρου και λίπους συσχετίστηκε με αυξημένες πιθανότητες [67]. Στην ίδια έρευνα φάνηκε πως ένα διατροφικό πρότυπο που χαρακτηρίζεται από υψηλή πρόσληψη πρωτεϊνών, συσχετίστηκε με μειωμένες πιθανότητες εμβοών.
Η υψηλότερη πρόσληψη βιταμίνης D συσχετίστηκε με μειωμένες πιθανότητες για προβλήματα ακοής. Το ίδιο ισχύει και για τα διατροφικά πρότυπα με υψηλή περιεκτικότητα σε φρούτα, λαχανικά [67][68] και κρέας και χαμηλή σε λιπαρά.
Παρατηρήθηκε επίσης ότι ο κίνδυνος συνεχών εμβοών αυξήθηκε με την αυξημένη πρόσληψη λευκού ψωμιού, ανθρακούχων ποτών και γρήγορου φαγητού [68]. Μια δίαιτα πλούσια σε λιπαρά μπορεί να προκαλέσει οξειδωτικό στρες. Η χαμηλή πρόσληψη πρωτεϊνών [69][70] σχετίζεται με δυσφορία στην ακοή στους ηλικιωμένους.
Η αυξημένη πρόσληψη υδατανθράκων και ζάχαρης συσχετίζεται θετικά με τη συχνότητα της ακουστικής-αιθουσαίας δυσλειτουργίας. Αντίθετα, μια μεσογειακή διατροφή μπορεί να προστατεύσει από τη νόσο [69].
Χαμηλή πρόσληψη νερού και βιταμινών Β2, Β3 σχετίστηκε στατιστικά σημαντικά με τις εμβοές [70].
Το ότι η καφεΐνη χειροτερεύει τις εμβοές, αποτελεί μάλλον ένα μύθο. Κλινική δοκιμή διαπίστωσε ότι η καφεΐνη δεν είχε καμία επίδραση στη σοβαρότητα των εμβοών. Στην πραγματικότητα, η ίδια μελέτη ανέφερε μια σημαντική αρνητική επίδραση της στέρησης καφεΐνης. Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να δικαιολογούν την αποχή από την καφεΐνη ως θεραπεία για την ανακούφιση εμβοών [71][72].
Ωστόσο, η κατανάλωση καφέ επηρεάζει τα πρότυπα ύπνου. Εάν υπάρχουν προβλήματα ύπνου που σχετίζονται με τις εμβοές, τότε η κατανάλωση καφέ θα πρέπει να περιοριστεί.
Συμπληρώματα που δεν είναι αποτελεσματικά
Το Ginkgobiloba έχει προταθεί μεταξύ των εναλλακτικών θεραπειών για τις εμβοές. Όμως, πολυάριθμες μελέτες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι δεν ωφελεί τους ασθενείς [73][74][75][76][77][78][79].
Ακόμα ένα συμπλήρωμα που έχει προταθεί αλλά αποδεικνύεται μη αποτελεσματικό είναι ο ψευδάργυρος [78][80].
Συμπληρώματα που βοηθούν στη μείωση της έντασης του φαινομένου
Η μελατονίνη θεωρείται ένα ασφαλές και φυσικό βοήθημα ύπνου. Δεδομένου ότι πολλοί άνθρωποι με εμβοές υποφέρουν από διαταραχές ύπνου, η μελατονίνη έχει μελετηθεί ως θεραπευτικός παράγοντας για τις εμβοές.
Μια ανασκόπηση της βιβλιογραφίας υποδηλώνει ότι η μελατονίνη έχει ευεργετική επίδραση στις εμβοές, ειδικά για ασθενείς με διαταραχές ύπνου. Δεν φαίνεται όμως να τροποποιεί την ένταση ή τη συχνότητα των εμβοών [56][78][81][82][83][84][85][86][87][88][89][90].
Ένα συμπλήρωμα που θα μπορούσε να βοηθήσει στην μείωση των εμβοών ειναι το memovigor.
Αντιοξειδωτικά
Το αυξημένο οξειδωτικό στρες και η χρόνια φλεγμονή εμπλέκονται στις διαταραχές της ακοής.
Δεδομένου ότι τα αντιοξειδωτικά μειώνουν το οξειδωτικό στρες εξουδετερώνοντας τις ελεύθερες ρίζες και μειώνοντας τη φλεγμονή, η λήψη συμπληρωμάτων με αντιοξειδωτικά φαίνεται να είναι μια από τις πιο ορθολογικές προσεγγίσεις για την πρόληψη και τη βελτίωση των διαταραχών της ακοής σε συνδυασμό με την τυπική θεραπεία [91].
Αρκετές μελέτες με αντιοξειδωτικά και διαταραχές ακοής υποστηρίζουν αυτή τη λογική [92][93][94][95]. Αν και η συμπλήρωση με ένα μόνο αντιοξειδωτικό σε αυτές τις μελέτες έχει παράγει κάποια ευεργετικά αποτελέσματα στη βελτίωση των διαταραχών της ακοής, αυτό δεν συνιστάται για βέλτιστα αποτελέσματα.
Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ένα μεμονωμένο αντιοξειδωτικό, όταν οξειδώνεται, δρα ως ελεύθερη ρίζα. Επιπλέον, η χρήση ενός μόνο αντιοξειδωτικού, όπως η βιταμίνη Ε ή η βήτα-καροτίνη σε ανθρώπους με υψηλό εσωτερικό οξειδωτικό περιβάλλον (π.χ., βαρείς καπνιστές καπνού), έχει επιβλαβή αποτελέσματα. Αυτό είναι σύμφωνο με το γεγονός ότι τα μεμονωμένα αντιοξειδωτικά σε περιβάλλοντα υψηλής οξειδώσεως δρούσαν ως προοξειδωτικά [91].
Γλουταθειόνη και εμβοές
Ένα από τα αντιοξειδωτικά που έχει μελετηθεί για τη μείωση του φαινομένου των εμβοών είναι η γλουταθειόνη. Η συγκεκριμένη ουσία είναι αποτελεσματική στον καταβολισμό του Η2Ο2 και των ανιόντων.
Ωστόσο, το από του στόματος συμπλήρωμα με γλουταθειόνη απέτυχε να αυξήσει σημαντικά τα επίπεδα γλουταθειόνης στο πλάσμα σε ανθρώπους, υποδηλώνοντας ότι αυτό το τριπεπτίδιο, υδρολύεται πλήρως στη γαστρεντερική οδό.
Η Ν-ακετυλοκυστεΐνη [91][93][96] και το άλφα-λιποϊκό οξύ [97] (παράγοντες αύξησης της γλουταθειόνης με διαφορετικούς μηχανισμούς) μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως αντιοξειδωτικό σε συνδυασμό με άλλα, όπως βιταμίνη C [93][97].
Αξιοσημείωτη είναι η μελέτη που διεξήχθη στο Ιπποκράτειο νοσοκομείο της Αθήνας το 2019 [93]. Στην ομάδα παρέμβασης, χορήγησαν 2 σκευάσματα συμπληρωμάτων για 3 μήνες:
- άλφα-λιποϊκό οξύ 300mg (2 φορές την ημέρα με άδειο στομάχι)
- μια ταμπλέτα πολυβιταμίνης με μέταλλα, ιχνοστοιχεία και 500mg εκχύλισμα σταφυλιού
Συμπερασματικά καταλήγουν στο γεγονός ότι η συμπληρωματική χορήγηση αντιοξειδωτικών με βιταμίνες, μέταλλα, φυτοχημικά και ALA θα μπορούσε να παρουσιάσει ευνοϊκά αποτελέσματα στις εμβοές μειώνοντας την υποκειμενική ενόχληση και την ένταση των εμβοών.
Ωστόσο, η επίδραση αυτού του αντιοξειδωτικού συμπληρώματος στους βιοδείκτες του οξειδωτικού στρες σε ασθενείς με εμβοές χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.
