Η εκδίκηση αποτελεί ένα μηχανισμό αντίδρασης απέναντι σε κάποια αδικία ή προσβολή που έχει υποστεί ένα άτομο, ένα τρόπο, να αποκατασταθεί η αίσθηση δικαίου. Η επιθυμία για εκδίκηση παίρνει την μορφή ενός εσωτερικού πόνου και συχνά κυριαρχεί η σκέψη πως η βλάβη χρειάζεται να ισοσκελιστεί. Ωστόσο, αν και αυτό φαίνεται να παρέχει μια αντανακλαστική θα λέγαμε ικανοποίηση, δεν είναι λίγες οι φορές που αφήνει το άτομο ακόμα πιο πληγωμένο να παλεύει με την ενοχή, τη μελαγχολία ακόμα και τη θλίψη.
Ο Κύκλος της Βίας και οι Συνέπειές του
Αυτός ο εγκλωβιστικός κύκλος βίας και συναισθηματικής εξουθένωσης, έχει τη δύναμη να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις. Πλήττοντας έτσι, όχι μόνο άτομα, αλλά και οικογένειες , κοινωνίες ακόμα και έθνη. Μέσα σε αυτή την παραζάλη, χάνονται οι ρόλοι του θύτη και του θύματος. Οι άνθρωποι εναλλάσσονται αδιακρίτως σε αυτούς και το μόνο που θρέφεται είναι η πίκρα, ο θυμός και η ακόρεστη δίψα για εκδίκηση. Οδηγώντας σε μεγαλύτερες κοινωνικές και προσωπικές συγκρούσεις.
Η Εκδίκηση μέσα από την Ιστορία και την Κουλτούρα
Η εκδίκηση, βαθιά ενσωματωμένη έννοια στις κοινωνικές και πολιτιστικές παραδόσεις, έχει συντροφεύσει το ανθρώπινο είδος από την απαρχή του. « Οφθαλμόν αντί οφθαλμού και οδόντα αντί οδόντος ». Οι αρχαίες τραγωδίες βασίζονται πάνω στην αρχή της εκδίκησης. Παγιδεύουν τους πρωταγωνιστές, ακριβώς όπως το λέει και η λέξη, σε τραγικές καταστάσεις στη ζωή τους. Καθώς η κοινωνική οργάνωση εξελίσσεται, τα νομικά συστήματα προσπαθούν να εξασφαλίσουν την αντικειμενικότητα και την απόδοση δικαιοσύνης απομακρύνοντας τους ανθρώπους από την αυτοδικία, χωρίς να καταφέρνουν ωστόσο να την εξαφανίσουν. Συναντούμε περιπτώσεις αυτοδικίας συχνά στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων (π.χ., οι βεντέτες). Χαίρουν της σύμφωνης γνώμης των τοπικών κοινωνιών, οι οποίες αγνοούν κατάφορα τον τρόπο με τον οποίο η αυτοδικία αυξάνει ταυτόχρονα την ανασφάλεια των ανθρώπων.
Στον αντίποδα της εκδίκησης συναντούμε την έννοια της συγχώρεσης. Σύμφωνα με τη φιλοσοφία της συγχώρεσης η έξοδος από ένα κύκλο βίας δεν βρίσκεται στην εκδίκηση. Βρίσκεται στην κατανόηση και στην αποδοχή. Η συγχώρεση δεν είναι μια ανιδιοτελής πράξη προς το άτομο που προκάλεσε τη βλάβη. Αφορά το άτομο που την υπέστη.
Η Δύναμη της Συγχώρεσης
Συγχωρώντας, «χωράμε» τη βλάβη που έχουμε υποστεί και επιτρέπουμε στον εαυτό μας να προχωρήσει μακριά από τον θύτη του. Δεν είμαστε πλέον πιασμένοι με τον θύτη μας στο ίδιο αγκίστρι. Δεν συνεχίζουμε να αυτοπροσδιοριζόμαστε ως θύματα και με ένα άλλο τρόπο να συνεχίζουμε να έχουμε αυτή την αρνητική επαφή με το θύτη μας, μεγαλώνοντας την υπάρχουσα βλάβη. Στο σημείο αυτό, είναι σημαντικό να διευκρινίσουμε πως το «χωράω» την βλάβη που έχω υποστεί, αποτελεί μια προσωπική διαδικασία. Σημαίνει αποδέχομαι και κάνω ειρήνη με την ουλή που το τραύμα έχει αφήσει. Δεν σημαίνει καταναγκαστικά χωράω τον θύτη στη ζωή μου.
Ερωτήματα προς Προβληματισμό
Έχουμε λοιπόν να προβληματιστούμε για πολλά παραπάνω πέρα από τον χρόνο της εκδίκησης. Είναι άραγε μονόδρομος για να ξανακτίσω την γαλήνη μου;. Πώς μπορώ να εκφράσω τον θυμό μου με ένα υγιή τρόπο; Πώς μπορώ να αλλάξω την ιστορία; Πως μπορώ να μην κλειδώσω στη θέση του θύματος; Πως μπορώ να αναζητήσω δικαιοσύνη χωρίς να γίνω και εγώ θύτης;
