Η Διπολική Διαταραχή ανήκει στις Διαταραχές Διάθεσης οι οποιές συμπεριλαμβάνουν μια ομάδα παθολογιών.
Σε αυτήν την κατηγορία παθήσεων, η διαταραγμένη διάθεση και οι συνοδές δυσκολίες, κυριαρχούν στην κλινική εικόνα. Οι Διαταραχές Διάθεσης προσομοιάζουν περισσότερο με σύνδρομα, παρά αποτελούν διακριτές ασθένειες. Εμφανίζουν μια σειρά σημείων και συμπτωμάτων, τα οποία εμμένουν για εβδομάδες ή μήνες.
Τα συμπτώματα απέχουν μακράν, από το συνηθισμένο τρόπο λειτουργίας του ατόμου και έχουν την τάση να επανεμφανίζονται περιοδικά. Η διάθεση μπορεί να κινείται σε ένα ευρύ συναισθηματικό εύρος. Σε ένα συνεχές ανάμεσα στη μανία, στην υπομανία, στη φυσιολογική διάθεση, στην ήπια κατάθλιψη και στην κατάθλιψη.
Αυτή η συναισθηματική διακύμανση θα λέγαμε ωστόσο ότι είναι μια απόλυτα φυσιολογική κατάσταση για κάθε άνθρωπο, αναλόγως τι βιώνει. Επεισόδια που προσομοιάζουν την υπομανία για παράδειγμα, συναντάμε συχνά στη ζωή των ανθρώπων που έχουν πολύ υψηλούς επαγγελματικούς στόχους και δουλεύουν με υπερβάλλον ζήλο για να τους κατακτήσουν.
Τι διαφέρει στις Διαταραχές Διάθεσης όπως η Διπολική Διαταραχή
Αυτό που διαφοροποιεί το φυσιολογικό από το παθολογικό στις Διαταραχές Διάθεσης, είναι η απώλεια ελέγχου.
Στις Διαταραχές Διάθεσης η αίσθηση ελέγχου χάνεται. Το άτομο βιώνει μια έντονη εμπειρία μεγάλης πίεσης και ανησυχίας με σημαντικό αντίκτυπο στις γνωστικές του λειτουργίες και το βιολογικό του ρυθμό. Οι ασθενείς με αυξημένη διάθεση, κατακλύζονται από ιδέες μεγαλείου, δεν έχουν ανάγκη να κοιμηθούν και η αυτοπεποίθησή τους εκτοξεύεται.
Στον αντίποδα αυτού, οι ασθενείς με πεσμένη διάθεση, χάνουν την ενέργεια και το ενδιαφέρον τους. Νιώθουν ενοχή, δυσκολεύονται να συγκεντρωθούν σε οτιδήποτε, χάνουν την όρεξη τους και πλημυρίζουν από σκέψεις γύρω από το θάνατο, αναπτύσσοντας αυτοκτονικό ιδεασμό.
Αυτές οι διαταραχές, σχεδόν καθολικά, καταλήγουν στο να βιώνει το άτομο που πάσχει μεγάλη δυσλειτουργία σε όλους τους τομείς της ζωής του. Οι διαπροσωπικές, κοινωνικές και επαγγελματικές σχέσεις δοκιμάζονται σημαντικά.
Τι αναφέρει το DSM για την Διπολική Διαταραχή
Σύμφωνα με το DSM-5ΤΜ η Διπολική Διαταραχή διαφοροποιείται ανάλογα με την κλινική εικόνα (περισσότερα ή λιγότερα καταθλιπτικά, μανιακά ή μικτά επεισόδια) σε υποκατηγορίες (τύπος Ι, ΙΙ, ΙΙΙ, ΙV ). Προκειμένου κάποιος να διαγνωσθεί με Διπολική Διαταραχή, χρειάζεται να εμφανίσει τουλάχιστον ένα επεισόδιο μανίας ή μία περίοδο υπομανιακής συμπεριφοράς, χωρίς η συγκεκριμένη συμπεριφορά του να είναι αποτέλεσμα χρήσης ναρκωτικών ουσιών.
Η Διπολική Διαταραχή είναι μια κατάσταση που αφορά τόσο τον αντρικό όσο και τον γυναικείο πληθυσμό, ανεξάρτητα από φυλή και τύπο προσωπικότητας. Η μέση ηλικία εμφάνισης είναι τα 30 χρόνια. Τα μανιακά επεισόδια είναι περισσότερο συχνά στους άντρες ενώ τα καταθλιπτικά στις γυναίκες. Όταν οι γυναίκες εμφανίζουν μανιακά επεισόδια, συνήθως αυτά είναι μικτά (μανία και κατάθλιψη).
Οι γυναίκες επίσης, έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να κάνουν πιο γρήγορους κύκλους. Δηλαδή, παρουσιάζουν τέσσερα ή περισσότερα μανιακά επεισόδια στην διάρκεια ενός χρόνου.
Γιατί προκαλείται η Διπολική Διαταραχή
Οι έρευνες δείχνουν ότι στην εμφάνιση της Διπολικής Διαταραχής ενέχονται βιολογικοί (π.χ., όπως τα επίπεδα της νορεπεινεφρίνης, της σεροτονίνης, της ντοπαμίνης) καθώς και γενετικοί παράγοντες.
Οικογενειακές μελέτες, έδειξαν ότι οι πρώτου βαθμού συγγενείς ασθενών με Διπολική Διαταραχή Ι έχουν 8 με 18 φορές περισσότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν την ασθένεια και 2 με 10 φορές περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν Καταθλιπτική Διαταραχή.
Σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση της Διπολικής Διαταραχής, παίζει και το περιβάλλον. Μεγάλα στρεσσογόνα γεγονότα συνήθως προηγούνται και υποστηρίζεται, ότι το στρες που συνοδεύει το πρώτο επεισόδιο, μπορεί να οδηγεί σε μακροπρόθεσμες αλλαγές στην εγκεφαλική λειτουργία .
Αυτές οι αλλαγές μπορεί να διαφοροποιούν τους νευροδιαβιαστές, να χάνονται νευρώνες και να μειώνονται οι νευρικές συνάψεις. Αποτέλεσμα αυτού, είναι να κινδυνεύει ο άνθρωπος από νέα επεισόδια Διαταραχής Διάθεσης ακόμα και απουσία κάποιου στρεσσογόνου παράγοντα.
Η μικρή διάρκεια των μανιακών επεισοδίων, η προχωρημένη ηλικία εμφάνισης, οι λίγες αυτοκτονικές σκέψεις και η παρουσία λιγότερων συνοδών ψυχιατρικών και ιατρικών προβλημάτων επιτρέπει την αισιοδοξία για μια καλύτερη πρόγνωση.
Πώς θεραπεύεται η Διπολική Διαταραχή
Η θεραπεία της Διπολικής Διαταραχής μετά την πλήρη διαγνωστική εκτίμηση του ασθενούς, έχει σαν στόχο την ασφάλεια αυτού αλλά και του περιβάλλοντος και το σχεδιασμό ενός θεραπευτικού πλάνου που περιλαμβάνει βραχυπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους στόχους.
Το ζητούμενο είναι τόσο η ανακούφιση από τα άμεσα συμπτώματα, όσο και η μελλοντική ευζωία του ανθρώπου. Για την επίτευξη αυτών των στόχων, είναι απαραίτητος ο συνδυασμός φαρμακευτικής αγωγής με ψυχοθεραπεία. Επιπλέον, κρίνεται σημαντική η στήριξη και του οικογενειακού περιβάλλοντος ώστε να είναι σε θέση να δρα αποτελεσματικά απέναντι στις ψυχικές διακυμάνσεις του ατόμου που πάσχει και να προφυλάσσεται από την αίσθηση απελπισίας και φόβου από την οποία συχνά κατακλύζεται.
Η Γνωσιακή Συμπεριφορική, η Γκεστάλτ, η Συστημική Οικογενειακή, η Διαπροσωπική, και η Ομαδική θεραπεία είναι από τις πλέον γνωστές ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις που προσφέρουν τα μέγιστα στο να θεραπευτεί η Διπολική Διαταραχή.
Βιβλιογραφία
- American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders 5th ed. Washington: American Psychiatric Publishing
- Francesetti, G., Gecele, M., & Roubal, J. (2013). Gestalt therapy in clinical practice. From psychopathology to the aesthetics of contact. Siracusa: Gestalt Therapy Book Series
- Sadock, B. J., & Sadock, V. A. (2003). Synopsis of psychiatry. Behavioral sciences/ clinical psychiatry 9th ed. Philadelphia: Lippinkott Williams & Wilkins
